20201107 గోవర్ధన-ధారీ గోపాలునికి మాధవేంద్ర పురీ స్నానం చేయించి, భోజనం పెట్టి, హారతి ఇచ్చి, నిద్రపుచ్చారు.

పరిచయం: ఈ రోజు మనం శ్రీ కృష్ణ చైతన్య పుస్తకంలోని అధ్యాయాన్ని కొనసాగిస్తున్నాము , ఈ రోజు అధ్యాయం పేరు:

మాధవేంద్ర పురి గోవర్ధన-ధారీ గోపాలునికి స్నానం చేయించి, భోజనం పెట్టి, హారతి ఇచ్చి, విశ్రాంతి ఇప్పించారు.

చైతన్య-చరితామృత, మధ్య-లీలా 4.46

గిరిధారి-ప్రకాశనేర జన్య పురీర యత్న:—

క్షణేక రోదన కరీ, మన కైలా ధీర
ఆజ్ఞా-పాలన లాగి' హ-ఇలా సుస్థిర

మాధవేంద్ర పురి కొంతసేపు ఏడ్చాడు,  కానీ ఆ తర్వాత గోపాలుని ఆజ్ఞను నెరవేర్చడంపై  మనసు నిమగ్నం చేశాడు  . దాంతో అతను శాంతించాడు.

చైతన్య-చరితామృత, మధ్య-లీలా 4.47

ప్రాతః-స్నాన కరీ' పురీ గ్రామ-మధ్యే గెలా
సబ లోక ఏకత్ర కరీ' కహితే లాగిలా

అనువాదం: మాధవేంద్ర పురి ఉదయం స్నానం చేసిన తర్వాత  గ్రామంలోకి ప్రవేశించి  ప్రజలందరినీ సమావేశపరిచారు.  అప్పుడు ఆయన ఈ విధంగా మాట్లాడారు.

చైతన్య-చరితామృత, మధ్య-లీలా 4.48

గ్రామవాసిగణకే సహాయతార జన్య ప్రాణోదన—

గ్రామ ఈశ్వర తోమార—గోవర్ధన-ధారి
కుంజే ఆచే, కాల, తాంరే బహిరా యే కరీ

అనువాదం: “ఈ గ్రామానికి అధిపతి అయిన గోవర్ధనధారి పొదలలో పడి ఉన్నారు. మనం అక్కడికి వెళ్లి ఆయన్ని ఆ ప్రదేశం నుండి రక్షిద్దాం.”

చైతన్య-చరితామృత, మధ్య-లీలా 4.49

అత్యంత నివిడ కుంజ,—నారీ ప్రవేశితే
కుఠారి కోడలి లహ ద్వార కరితే

పొదలు చాలా దట్టంగా ఉన్నాయి, మనం అడవిలోకి ప్రవేశించలేము. అందువల్ల దారిని శుభ్రం చేయడానికి గొడ్డళ్లు, పారలు తీసుకోండి .

జయపతాకా స్వామి: అందువల్ల మాధవేంద్ర పురి, గిరిధారి గోపాలుడిని ఆ పొదల నుండి రక్షించడానికి తనకు సహాయం చేయమని గ్రామస్తులను అభ్యర్థించారు . ఆయనను గ్రామ ప్రభువుగా వర్ణించి , ఆయనను బయటకు తీసుకురావడానికి సహాయం చేయమని కోరారు.

చైతన్య-చరితామృత, మధ్య-లీలా 4.50

గ్రామవాసిర సమవేత యత్నం :-

శుని' లోక తాంర సంగే కాలిలా హరిషే
కుఞ్జ కాఠి' ద్వార కరి' కరిలా ప్రవేశే

ఇది విన్న తరువాత, ప్రజలందరూ ఎంతో సంతోషంగా మాధవేంద్ర పురితో పాటు వెళ్లారు. ఆయన ఆదేశాల ప్రకారం, వారు పొదలను నరికి, దారి చేసుకుని అడవిలోకి ప్రవేశించారు.

జయపతాకా స్వామి: మాధవేంద్ర పురికి తన కలలో గోపాలుడు అడవిలో ఫలానా చోట ఉన్నానని సందేశం అందింది . దట్టమైన పొదల కారణంగా మాధవేంద్ర పురి ముందుగా అక్కడికి వెళ్ళలేకపోయాడు. కానీ అతను గ్రామస్తులందరినీ, ఆ పొదల దారిని నరికి, తాను కలలో గోపాలుని విగ్రహాన్ని చూసిన చోటికే వెళ్ళమని ఆదేశించాడు.

చైతన్య-చరితామృత, మధ్య-లీలా 4.51

సకలేరా లుక్కైత గిరిధారి-దర్శన ఓ ఆనంద :-

ఠాకుర దేఖిల మాతీ-తృణే అచ్ఛాదిత
దేఖి' సబ లోకా హైలా ఆనందే విస్మితా

వారు మట్టి, గడ్డితో కప్పబడిన దైవాన్ని చూసినప్పుడు, వారందరూ విస్మయానికి , ఆనందానికి లోనయ్యారు.

జయపతాక స్వామి: ఆ దైవం మట్టి, మొక్కలతో కప్పబడి ఉండి ఉండవచ్చు . ఆయన బహుశా వేల సంవత్సరాలుగా అక్కడే ఉండి ఉంటారు. ఆ దైవాన్ని అక్కడ చూసి గ్రామస్తులు ఆశ్చర్యపోయారు , అదే సమయంలో చాలా సంతోషించారు.

చైతన్య-చరితామృత, మధ్య-లీలా 4.52

విగ్రహేర అత్యాధికా గురుత్వా :—

ఆవరణ దూర కరీ' కరిల విదితే
మహా-భారీ తాకురా—కేహ నారే చలైతే

వారు దేవతా విగ్రహ దేహాన్ని శుద్ధి చేసిన తరువాత, వారిలో కొందరు, “ఈ విగ్రహం చాలా బరువుగా ఉంది. ఒక్క వ్యక్తి కూడా ఆయనను కదపలేడు” అని అన్నారు .

చైతన్య-చరితామృత, మధ్య-లీలా 4.53

మహా-మహా-బలిష్ఠ లోక ఏకత్ర కరిణా
పర్వత-ఉపరి గేల పురీ ఠాకుర లానా

అనువాదం: ఆ దైవ విగ్రహం చాలా బరువుగా ఉన్నందున, కొందరు బలవంతులు ఆయనను కొండ పైకి మోసుకెళ్లడానికి సమావేశమయ్యారు. మాధవేంద్ర పురి కూడా అక్కడికి వెళ్లారు.

చైతన్య-చరితామృత, మధ్య-లీలా 4.54

పర్వతోపరి విగ్రహేరా అభిషేకరంభ :—

పాఠరేర సింహాసనే తాకుర వాసాలా
బడా ఏక పథర పృష్ఠే అవలంబ దిలా

అనువాదం: ఒక పెద్ద రాయిని సింహాసనంగా చేసి, దానిపై దైవాన్ని ప్రతిష్ఠించారు. దైవం వెనుక ఆధారం కోసం మరొక పెద్ద రాయిని ఉంచారు .

జయపతాకా స్వామి: కాబట్టి ఈ విధంగా వారు దేవత కోసం ఒక తాత్కాలిక ఆలయాన్ని నిర్మించారు.

చైతన్య-చరితామృత, మధ్య-లీలా 4.55

నైవేద్య లేదా పూజోపకరణ:—

గ్రామేర బ్రాహ్మణ సబ నవ ఘట్ట
లానా గోవింద-కుండర జల అనిల చనినా

అనువాదం: గ్రామంలోని బ్రాహ్మణ పురోహితులందరూ కొత్త నీటి కుండలతో సమావేశమయ్యారు , మరియు గోవింద - కుండ సరస్సు నుండి నీటిని అక్కడికి తీసుకువచ్చి వడపోశారు.

జయపతాకా స్వామి: గోవింద-కుండ అనేది గోవర్ధన కొండ పక్కన ఉన్న ఒక ప్రసిద్ధ కుండ.

చైతన్య-చరితామృత, మధ్య-లీలా 4.56

నవ శత-ఘట జల కైలా ఉపనిత నానా
వాద్య-భేరీ బాజే, స్త్రీ-గణ గయా గీత

అనువాదం: దేవతా విగ్రహ ప్రతిష్ఠాపన జరుగుతున్నప్పుడు, గోవింద-కుండ నుండి వందలాది కొత్త కుండలలో నీటిని తీసుకువచ్చారు . బూరలు, డప్పుల సంగీత ధ్వనులు మరియు స్త్రీల గానం వినిపించాయి .

చైతన్య-చరితామృత, మధ్య-లీలా 4.57

కేహ గయా, కేహ నాచే, మహోత్సవ హైలా
దధి, దుగ్ధ, ఘృత ఐలా గ్రామే యత చిల

ప్రతిష్ఠాపన ఉత్సవంలో కొందరు పాడారు, మరికొందరు నృత్యం చేశారు. గ్రామంలోని పాలు , పెరుగు, నెయ్యి అన్నీ ఉత్సవానికి తీసుకువచ్చారు.

జయపతాకా స్వామి: అందువల్ల, గ్రామస్థులు గ్రామం నుండి వివిధ గోవు ఉత్పత్తులను తీసుకువచ్చి, అభిషేకం (స్నాన కార్యక్రమం) మరియు నైవేద్యం సమర్పించి, ఆకస్మికంగా ఒక పండుగను జరుపుకోగలిగారు .

చైతన్య-చరితామృత, మధ్య-లీలా 4.58

భోగ -సామగ్రి ఐల సందేశాది యాత
నానా ఉపహార, తాహా కహితే పరి కత

అక్కడ రకరకాల ఆహార పదార్థాలు, మిఠాయిలు, అలాగే ఇతర రకాల వంటకాలు తీసుకువచ్చారు. నేను వాటన్నిటినీ వర్ణించలేను .

చైతన్య-చరితామృత, మధ్య-లీలా 4.59

తులసీ ఆది, పుష్ప, వస్త్ర ఐలా అనేక
ఆపానే మాధవ-పురీ కైలా అభిషేక

గ్రామస్థులు పెద్ద మొత్తంలో తులసి ఆకులు, పువ్వులు మరియు వివిధ రకాల వస్త్రాలను తీసుకువచ్చారు. అప్పుడు శ్రీ మాధవేంద్ర పురీ స్వయంగా అభిషేకం [ స్నాన కార్యక్రమం] ప్రారంభించారు.

తాత్పర్యం: హరి-భక్తి-విలాసం (6.30) లో చెప్పబడిన ప్రకారం, శంఖాలు, గంటలు మరియు ఇతర వాద్య పరికరాల శబ్దాల మధ్య , ' ఓం భగవతే వాసుదేవాయ నమః' అనే మంత్రాన్ని జపిస్తూ , పెరుగు మరియు పాలు కలిపిన నీటితో దేవతా విగ్రహానికి అభిషేకం చేయాలి. అలాగే , ' చింతామణి-ప్రకర-సద్మసు కల్ప-వృక్ష-లక్సావృతేషు సురభీర్ అభిపాలయంతం' [ Bs. 5.29] అని ప్రారంభమయ్యే బ్రహ్మ -సంహిత శ్లోకాలను కూడా పఠించాలి .

జయపతాకా స్వామి: గోవర్ధన పర్వతం వద్ద ఉన్న గ్రామస్థులు భగవంతుని పూజించడానికి ఎంత స్వతహాగా ప్రేరణ పొందారో మనం చూడవచ్చు. వారు గోవింద-కుండ నుండి వందలాది నీటి కుండలను , రకరకాల పాలు, పెరుగు, నెయ్యి, సందేశం మరియు అనేక రకాల తీపి పదార్థాలను తీసుకువచ్చారు. ప్రతి ఒక్కరూ దైవాన్ని పూజించడానికి స్వతహాగా ప్రేరణ పొందారు, ఇదే బృందావనం యొక్క ప్రత్యేక గుణం, ఇక్కడ ప్రజలు కృష్ణుడిని పూజించడానికి చాలా మొగ్గు చూపుతారు.

చైతన్య-చరితామృత, మధ్య-లీలా 4.60

అమంగళా దూర కరీ' కరైలా స్నాన
బహు తైలా దియా కైలా శ్రీ-అంగ చిక్కనా

మంత్ర పఠనం ద్వారా అశుభ శక్తులన్నీ తొలగిపోయిన తరువాత , స్వామివారి స్నాన కార్యక్రమం ప్రారంభమైంది. మొదట స్వామివారికి అధిక పరిమాణంలో నూనెతో మర్దన చేశారు, దానివల్ల ఆయన శరీరం చాలా నిగనిగలాడుతూ మారింది.

జయపతాకా స్వామి: ఇక్కడ అభిషేకం సమర్పించే విధానం వివరించబడుతోంది.

చైతన్య-చరితామృత, మధ్య-లీలా 4.61

పంచ-గవ్య, పంచామృతే స్నాన కరణ
మహా-స్నాన కరైలా శత ఘట్ట దిన

అనువాదం: మొదటి స్నానం తరువాత, పంచ-గవ్యంతో , ఆపై పంచామృతంతో స్నానాలు చేయించారు . తరువాత, వంద కుండలలో తెచ్చిన నెయ్యి మరియు నీటితో మహా-స్నానం చేశారు .

తాత్పర్యం: పంచాగవ్యంలోని పదార్థాలు పాలు, పెరుగు, నెయ్యి , గోమూత్రం మరియు గోపేడ. ఈ వస్తువులన్నీ ఆవు నుండే వస్తాయి; అందువల్ల ఆవు ఎంత ముఖ్యమైనదో మనం ఊహించవచ్చు , ఎందుకంటే దేవునికి అభిషేకం చేయడానికి దాని మూత్రం మరియు పేడ అవసరం. పంచామృతంలో పెరుగు, పాలు, నెయ్యి, తేనె మరియు పంచదార అనే ఐదు రకాల అమృతాలు ఉంటాయి . ఈ తయారీలో కూడా ప్రధాన భాగం ఆవు నుండే వస్తుంది. దీనిని మరింత రుచికరంగా చేయడానికి పంచదార మరియు తేనె కలుపుతారు.

జయపతాకా స్వామి: అందువల్ల, భక్తి సేవలో గోవుల ఉత్పత్తులను సమర్పించడం చాలా ముఖ్యమైన అంశం. వైదిక సంస్కృతిలో గోవులను సంరక్షిస్తారు ; వాటిని వధకు పంపకుండా , వృద్ధాప్యంతో సహజంగా మరణించే వరకు పోషిస్తారు. కాబట్టి, భగవంతుని పూజలో సంరక్షించబడిన గోవు పాలు చాలా అవసరం. ఈ పాలు తీసుకోవడం వల్ల మెదడులోని సూక్ష్మ కణజాలాలు అభివృద్ధి చెంది , ఆధ్యాత్మిక సత్యాలను అర్థం చేసుకోవడానికి అవసరమైన ఉన్నతమైన తెలివి లభిస్తుంది .

చైతన్య-చరితామృత, మధ్య-లీలా 4.62

పునః తైలా దియా కైలా శ్రీ-అంగ చిక్కన
శాంఖ-గంధోదకే కైలా స్నాన సమాధానా

మహాస్నానం పూర్తయిన తర్వాత, దేవతా మూర్తికి సుగంధ తైలంతో మర్దన చేసి , ఆయన శరీరాన్ని నిగనిగలాడేలా చేశారు. అనంతరం , శంఖంలో ఉంచిన సుగంధ జలంతో చివరి స్నాన కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించారు.

తాత్పర్యం: ఈ సందర్భంపై తన వ్యాఖ్యానంలో , శ్రీల భక్తిసిద్ధాంత సరస్వతీ ఠాకూర్ హరి-భక్తి-విలాసం నుండి ఉటంకించారు . బార్లీ పొడి, గోధుమ పిండి, కుంకుమ పొడి, మినప పప్పు పొడి మరియు ఆవాటా (అరటిపండు పొడి మరియు బియ్యపు పిండిని కలిపి తయారుచేసినది) అనే మరొక పొడి మిశ్రమాన్ని ఆవు తోక చివర ఉన్న వెంట్రుకలతో చేసిన కుంచెతో దేవతా విగ్రహం శరీరానికి పూస్తారు . ఇది ఒక చక్కని రూపాన్ని ఇస్తుంది. దేవతా విగ్రహం శరీరానికి పూసిన నూనె సువాసనతో ఉండాలి. మహా-స్నానం చేయడానికి , దేవతా విగ్రహం శరీరంపై పోయడానికి కనీసం రెండున్నర మాణాల (సుమారు ఇరవై నాలుగు గ్యాలన్ల) నీరు అవసరం .

జయపతాకా స్వామి: శ్రీల ప్రభుపాద దైవానికి సంపూర్ణ అభిషేకం సమర్పించే విధానాన్ని వివరించారు  .

చైతన్య-చరితామృత, మధ్య-లీలా 4.63

శ్రీ-అంగ మార్జన కరీ' వస్త్ర పరాయిల
చందన, తులసీ, పుష్ప-మాల అంగే దిలా

ఆయనకు కొత్త వస్త్రాలు తొడిగి చాలా అందంగా అలంకరించారు. తరువాత , దేవతా విగ్రహం శరీరంపై చందనం , తులసి దండలు మరియు ఇతర సుగంధ పుష్పమాలలను ఉంచారు .

చైతన్య-చరితామృత, మధ్య-లీలా 4.64

భోగారాత్రిక :—

ధూప, దీప, కరి' నానా భోగ లగైల
దధి-దుగ్ధ-సందేశాది యత కిచ్చు ఐలా

స్నాన కార్యక్రమం ముగిసిన తర్వాత, ధూపాలు , దీపాలు వెలిగించి , దేవుని ముందు అన్ని రకాల ఆహార పదార్థాలను సమర్పించారు. ఈ ఆహార పదార్థాలలో పెరుగు, పాలు మరియు అందినన్ని మిఠాయిలు ఉన్నాయి .

జయపతాకా స్వామి: అలా దేవతకు మంచి ప్రసాద నైవేద్యం సమర్పించడంతో కార్యక్రమం పూర్తయింది. అభిషేకం జరిగిన తర్వాత దేవతా విగ్రహాలకు వస్త్రధారణ చేసి, ఆపై దేవతకు హారతి ఇచ్చి, రకరకాల నైవేద్యాలు సమర్పించారు.

చైతన్య-చరితామృత, మధ్య-లీలా 4.65

సువాసిత జల నవ-పాత్రే సమర్పిలా
ఆచమన దియా సే తాంబూల నివేదిత

దేవునికి మొదట అనేక రకాల ఆహార పదార్థాలను, తరువాత కొత్త కుండలలో సువాసనగల త్రాగునీటిని, ఆపై నోరు కడుక్కోవడానికి నీటిని నైవేద్యంగా సమర్పించారు. చివరగా , రకరకాల మసాలాలతో కలిపిన పాత్రను సమర్పించారు.

చైతన్య-చరితామృత, మధ్య-లీలా 4.66

ārātrika kari' కైలా బహుత స్తవన
దండవత్ కరి' kaila ātma-samarpaṇa

తాంబూల మరియు పాన్ యొక్క చివరి సమర్పణ తరువాత , భోగ -ఆరాత్రిక నిర్వహించబడింది . చివరగా, అందరూ వివిధ ప్రార్థనలు చేసి , ఆపై నమస్కారాలు చేసి, సంపూర్ణ శరణాగతితో దేవుని ముందు సాష్టాంగ నమస్కారం చేశారు .

జయపతాకా స్వామి: కాబట్టి, వ్రజవాసుల గుణం ఏమిటంటే వారు దైవానికి సాష్టాంగ నమస్కారం చేసి శరణాగతి పొందుతారు. శ్రీల ప్రభుపాద ఉదయపు నడకకు వెళ్ళినప్పుడు కూడా, ఒక రిక్షావాడు తన రిక్షా దిగి దారిలోనే శ్రీల ప్రభుపాదులకు సాష్టాంగ నమస్కారం చేసేవాడు. అందుకే శ్రీల ప్రభుపాదులు ఇది వ్రజవాసుల స్వభావం అని అన్నారు.

చైతన్య-చరితామృత, మధ్య-లీలా 4.67

పక్కన్న- భోగ సమర్పణ—అన్నకూట:—

గ్రామ యతేక తాండవుల, దాలి గోధుమ-చూర్ణ
సకల ఆనియ దిల పర్వత హైల పూర్ణ

అనువాదం: దైవ ప్రతిష్ఠాపన జరగబోతోందని గ్రామ ప్రజలకు తెలిసిన వెంటనే , వారు తమ వద్ద ఉన్న బియ్యం, పప్పు మరియు గోధుమ పిండి నిల్వలన్నింటినీ తీసుకువచ్చారు . వారు ఎంత పెద్ద పరిమాణంలో తీసుకువచ్చారంటే , కొండ పైభాగం మొత్తం నిండిపోయింది.

జయపతాకా స్వామి: వైష్ణవులు దామోదర మాసం అని పిలిచే కార్తీక మాసంలో వచ్చే గోవర్ధన పూజ రోజున చేసే అన్నకూట, అంటే బియ్యంతో చేసిన కొండ అని ఈ వేడుకను వర్ణిస్తారు . వారు దేవునికి బియ్యం కొండను సమర్పించి , ఆ బియ్యాన్ని చపాతీలు , పకోరాలు వంటి వాటితో కప్పుతారు. కొన్నిసార్లు పాశ్చాత్య దేశాలలో హల్వాతో కొండను తయారు చేస్తారు . ప్రసాద కొండతో గోవర్ధనానికి తిరిగి వచ్చే భగవంతుడిని వేడుక చేసుకోవడం అక్కడి సంస్కృతి .

చైతన్య-చరితామృత, మధ్య-లీలా 4.68

కుంభకార ఘరే చిల యే మృద్-భజన
సబ ఆనైల ప్రతే, చడిలా రంధన

గ్రామస్థులు తమ వద్ద ఉన్న బియ్యం, పప్పు , పిండిని తీసుకురాగా, గ్రామంలోని కుమ్మరులు అన్ని రకాల వంట పాత్రలను తీసుకువచ్చారు, మరియు ఉదయాన్నే వంట ప్రారంభమైంది.

జయపతాకా స్వామి : ప్రజలు టెర్రకోట కుండలలో, కాల్చిన మట్టి కుండలలో వంట చేసేవారు. నిజానికి, వంటకు ఉపయోగించిన తర్వాత ఆ కుండలను పంపిణీకి వాడి పారేసేవారు. ఇది జీవవిచ్ఛిన్నం చెందుతుంది మరియు దీనిని కడగవలసిన అవసరం లేదు.

చైతన్య-చరితామృత, మధ్య-లీలా 4.69

వివిధ రంధనోపచార :—

దశ-విప్రా అన్న రంది' కరే ఏక స్థూపం
జన-పాంచ రంధే వ్యాఞ్జనాది నానా సూప

పది మంది బ్రాహ్మణులు ధాన్యాలను వండగా, ఐదుగురు బ్రాహ్మణులు పొడి మరియు ద్రవ కూరగాయలను వండారు .

చైతన్య-చరితామృత, మధ్య-లీలా 4.70

v అన్య శాక-ఫల-మూలే వివిధ వ్యంజనా
కేహ బడా-బడి-కడి కరే విప్ర-గణ

అడవి నుండి సేకరించిన  రకరకాల  పాలకూర, దుంపలు  , పండ్లతో కూరగాయల వంటకాలు  తయారుచేశారు, మరియు కొందరు పప్పును నూరి బడా , బడి తయారుచేశారు.  ఈ విధంగా బ్రాహ్మణులు అన్ని రకాల ఆహార పదార్థాలను తయారుచేశారు.  

జయపతాకా స్వామి: బడాలు మరియు బడిలను పప్పును మెత్తగా నూరి ద్రవరూపంలోకి మార్చి నీటిలో వేసి  తయారు చేస్తారు . (పశ్చిమ దేశాలలో వీటిని చిన్నవిగా అంటారు) బడిలు సుమారు రెండు సెంటీమీటర్లు లేదా ముప్పావు అంగుళం పరిమాణంలో  ఉంటాయి .  వాటిని ఎండబెట్టి వంటలో ఉపయోగిస్తారు.  కాబట్టి బడాలు పెద్దవిగాను  , బడిలు చిన్నవిగాను ఉంటాయి.

చైతన్య-చరితామృత, మధ్య-లీలా 4.71

జనా పాంచ-సాత రుత్తి కరే రాశి-రాశి
అన్న-వ్యాఞ్జన సబ రహే ఘృతే భాసి'

ఐదు నుండి ఏడుగురు పురుషులు  భారీ పరిమాణంలో చపాతీలను తయారుచేశారు,  వాటిని ,  అలాగే కూరగాయలు  , అన్నం మరియు పప్పును కూడా పూర్తిగా నెయ్యితో కప్పారు  .

చైతన్య-చరితామృత, మధ్య-లీలా 4.72

నవ-వస్త్ర పతి' తహే పలాశేర పాతా
రంధి' రంధి' తార ఉపరాశి కైలా భాత

అనువాదం: నేలపై పరిచిన కొత్త వస్త్రాలపై ఉన్న పలాశ ఆకులపై వండిన అన్నమంతా పేర్చబడింది .

చైతన్య-చరితామృత, మధ్య-లీలా 4.73

తార పాసే రుతీ-రాశిర పర్వత హ-ఇల
సూప-ఆది-వ్యాఞ్జన-భాండా కౌడికే ధరిలా

వండిన అన్నం కుప్ప చుట్టూ చపాతీల కుప్పలు ఉన్నాయి , మరియు అన్ని కూరగాయలు మరియు ద్రవ కూరగాయల వంటకాలను వేర్వేరు కుండలలో ఉంచి వాటి చుట్టూ పెట్టారు .

జయపతాక స్వామి: వండిన కూరగాయల కుండలతో, నెయ్యి పూసిన చపాతీల కుప్పలతో , ఆపై తులసి ఆకులతో బియ్యపు కొండలను ఎంత అందంగా అలంకరించారో మనం చూడవచ్చు , అది చూడటానికి చాలా అందంగా ఉంది.

చైతన్య-చరితామృత, మధ్య-లీలా 4.74

తార పాసే దధి, దుగ్ధ, మాతా, శిఖరిణి
పాయస, మథని, సార పాసే ధరి అని'

కూరగాయల పక్కన పెరుగు, పాలు, మజ్జిగ , శిఖరిణి, తీపి అన్నం, మీగడ మరియు ఘన మీగడ ఉన్న కుండలను ఉంచారు .

తాత్పర్యం : అన్నకూట అని పిలువబడే ఈ రకమైన వేడుకలో , ప్రసాదం పంపిణీ కోసం వండిన అన్నాన్ని ఒక చిన్న పర్వతంలా పేర్చుతారు .

జయపతాక స్వామి: కొన్నిసార్లు వాటిని పర్వతం మీద ఉంచుతారు, లేకపోతే అలాంటి కుండలు, వండిన కూరగాయలు, పెరుగు కుండలు, ఇంకా  రకరకాల వంటకాలు వంటివి చుట్టూ పెడతారు.

చైతన్య-చరితామృత, మధ్య-లీలా 4.75

purīgoṅsāira svayaṃ bhoga -nivedana –

హేనా-మాటే అన్న-కూట కరిల సజన
పురి-గోసాని గోపాలరే కైలా సమర్పణా

ఈ విధంగా అన్నకూట ఉత్సవం నిర్వహించబడింది మరియు మాధవేంద్ర పురీ గోస్వామి స్వయంగా గోపాలునికి అన్నింటినీ సమర్పించారు.

జయపతాకా స్వామి: భగవంతునికి ఈ భోగవిధాన్యాలను సమర్పించడానికి నిర్దిష్ట మంత్రాలు ఉన్నాయి మరియు మాధవేంద్ర పురి ఒక గొప్ప ఆచార్యుడు మరియు శుద్ధ భక్తుడు , ఆయన స్వయంగా ఆ భోగాన్ని దేవునికి సమర్పించారు.

చైతన్య-చరితామృత, మధ్య-లీలా 4.76

అనేక ఘట భారీ' దిల సువాసిత జల
బహు-దినేర క్షుధయ గోపాల ఖైలా సకలా

అనువాదం: త్రాగడానికి సుగంధ జలాలతో అనేక కుండలు నింపబడ్డాయి మరియు చాలా రోజులుగా ఆకలితో ఉన్న శ్రీ గోపాలుడు తనకు సమర్పించిన వాటన్నింటినీ భుజించాడు.

జయపతాక స్వామి: గ్రామంలోని భక్తులందరూ భగవంతుని తృప్తి పరచాలని ఆతృతగా ఉన్నారు. ఆయన చాలా కాలంగా భోజనం చేయలేదు , పూజలు కూడా అందుకోలేదు. అందువల్ల వారు ఆయనకు విందు సమర్పించినప్పుడు, ఆ నైవేద్యాన్ని ప్రేమ, భక్తిశ్రద్ధలతో సమర్పించినందున ఆయన ఎంతో సంతృప్తి చెంది , వాటన్నింటినీ స్వీకరించారు.

చైతన్య-చరితామృత, మధ్య-లీలా 4.77

గోపాలేర సబ నైవేద్య భోజనో హస్తస్పర్శే పునఃపూరణ :—

యాద్యపి గోపాల సబ అన్న-వ్యాఞ్జన ఖైల
తాంర హస్త-స్పర్శే పునః తేమని హ-ఇలా

అనువాదం: శ్రీ గోపాలుడు సమర్పించినదంతా భుజించినప్పటికీ, ఆయన దివ్య హస్త స్పర్శతో అంతా యథాతథ స్థితికి వచ్చింది.

తాత్పర్యం: దైవ స్వరూపంలో అవతరించిన  పరమేశ్వరుడు  , తన భక్తులు సమర్పించిన  ఆహారాన్నంతా ఎలా స్వీకరించగలడో  నాస్తికులు అర్థం చేసుకోలేరు  . భగవద్గీతలో ( 9.26 ) కృష్ణుడు ఇలా అంటాడు  :

పత్రం పుష్పం ఫలం
తోయం యో మే భక్త్యా ప్రయచ్ఛతి
తద్ అహం భక్తి-ఉపహృతం
అష్నామి ప్రయతాత్మనః

ఎవరైనా నాకు ప్రేమతో, భక్తితో  ఆకును, పువ్వును,  పండును లేదా నీటిని  సమర్పిస్తే  , నేను దానిని స్వీకరిస్తాను. 

భగవంతుడు పూర్ణుడు ,  అనగా పరిపూర్ణుడు, అందువల్ల  ఆయన  తన భక్తులు సమర్పించిన ప్రతిదాన్నీ భుజిస్తాడు.  అయినప్పటికీ, ఆయన దివ్య హస్త  స్పర్శ వలన  ఆ ఆహారమంతా  యథాతథంగా ఉంటుంది.  మారేది దాని గుణం మాత్రమే.  ఆహారం సమర్పించక ముందు  అది వేరొక రూపంలో ఉండేది,  కానీ సమర్పించిన తరువాత  ఆ ఆహారం ఒక దివ్య గుణాన్ని సంతరించుకుంటుంది.  భగవంతుడు పూర్ణుడు కాబట్టి ,  ఆయన భోజనం చేసిన తరువాత కూడా అదే విధంగా ఉంటాడు.  Pīrṇasya pīrṇam ādāya  pīrṇam evāvavaśiţyate  [ ఈశో ప్రార్థన].  కృష్ణునికి సమర్పించిన ఆహారం  గుణపరంగా కృష్ణునితో సమానమైనది;  కృష్ణుడు అవ్యయుడు,  అనగా నాశనం లేనివాడు అయినట్లే ,  ఆయన భుజించిన ఆహారం కూడా  ఆయనతో సమానమైనది కాబట్టి,  యథాతథంగా ఉంటుంది.  ఇది కాకుండా,  కృష్ణుడు తన దివ్య ఇంద్రియాలలో దేనితోనైనా  ఆహారాన్ని తినగలడు  . ఆయన ఆహారాన్ని చూసి  గానీ, స్పృశించి గానీ  తినగలడు. కృష్ణుడు తినడం తప్పనిసరి  అని కూడా ఎవరూ అనుకోకూడదు  . ఆయన ఒక సాధారణ మానవునిలా  ఆకలితో ఉండడు ; అయినప్పటికీ, ఆయన  ఆకలితో ఉన్నట్లుగా కనిపిస్తాడు,  అందువల్ల ఆయన  పరిమాణంతో సంబంధం లేకుండా  , ఏదైనా, ప్రతీదీ  తినగలడు. కృష్ణుని భోజనం వెనుక ఉన్న తత్వాన్ని  మన దివ్య ఇంద్రియాల ద్వారా  అర్థం చేసుకోగలం  . నిరంతరం భగవంతుని భక్తి సేవలో  నిమగ్నమై ఉండటం ద్వారా  మన ఇంద్రియాలు శుద్ధి చేయబడినప్పుడు  , మనం కృష్ణుని కార్యకలాపాలు, నామాలు,  రూపాలు, గుణాలు, లీలలు మరియు ఆయన పరివారాన్ని  అర్థం చేసుకోగలం  .

అతః శ్రీ-కృష్ణ-నామాది న భవేద్ గ్రాహ్యం ఇన్ద్రియైః
సేవోన్ముఖే హి జిహ్వాదౌ స్వయం ఏవ స్ఫురతి అదః

—[ చ.సి. మధ్య 17.136]

“ మందకొడి భౌతిక ఇంద్రియాల ద్వారా  కృష్ణుడిని ఎవరూ అర్థం చేసుకోలేరు  . కానీ , భక్తులు తనకు చేసే దివ్యమైన  ప్రేమపూర్వక సేవకు  సంతోషించి,  ఆయన వారికి తనను తాను వెల్లడి చేసుకుంటాడు.” ( భక్తి-రసామృత-సింధు 1.2.234) భక్తులు కృష్ణుడిని  దివ్యదర్శనం ద్వారా అర్థం చేసుకుంటారు.  భక్తిరహితమైన  పరిశోధనల ద్వారా  ఒక లౌకిక పండితుడు కృష్ణుడిని మరియు ఆయన లీలలను  అర్థం చేసుకోవడం  సాధ్యం కాదు  .

జయపతాకా స్వామి: కాబట్టి కృష్ణుడు అతీతుడు మరియు ఆయన పరమ సత్యంలో ఉన్నాడు. భౌతిక అంచనాలో ఒకటి ప్లస్ ఒకటి ప్లస్ రెండు మరియు ఒకటి మైనస్ ఒకటి సున్నా, కానీ పరమ స్థాయిలో ఒకటి ప్లస్ ఒకటి ప్లస్ ఒకటి మరియు ఒకటి మైనస్ ఒకటి ఒకటి. పరమ సత్యం ఎల్లప్పుడూ సంపూర్ణమైనదిగా ఉంటుంది.

చైతన్య-చరితామృత, మధ్య-లీలా 4.78

భగబల్లిలా భక్తేరై గోచరా :-

ఇహ అనుభవ కైలా మాధవ గోసాణి
తాంర ఠాణి గోపాలేర లుక్నా కిచ్చు నాయి

అనువాదం : ఆహారం ఏమీ మారనప్పటికీ గోపాలుడు అదంతా ఎలా తిన్నాడో మాధవేంద్ర పురీ గోస్వామి దివ్యంగా గ్రహించారు ; భగవంతుని భక్తులకు ఏదీ రహస్యంగా ఉండదు .

జయపతాకా స్వామి : భగవంతుడు భోగమంతటినీ స్వీకరించి , దానిని ప్రసాదంగా అక్కడే విడిచిపెట్టడాన్ని మాధవేంద్ర పురి దర్శించారు. అందువల్ల , సాధారణ ఆహారం కృష్ణ ప్రసాదంగా మారే ఈ దివ్య పరివర్తనను మాధవేంద్ర పురి వంటి గొప్ప భక్తుడు గ్రహించగలిగారు.

చైతన్య-చరితామృత, మధ్య-లీలా 4.79

ఏక-దినేర ఉద్యోగే ఐచే మహోత్సవ కైలా
గోపాల-ప్రభవే హయా, అన్యే నా జానిలా

శ్రీ గోపాలజీ యొక్క అద్భుతమైన ఉత్సవం మరియు ప్రతిష్ఠాపన ఒకే రోజులో ఏర్పాటు చేయబడింది. నిశ్చయంగా, ఇదంతా గోపాలుని శక్తి వలనే సాధ్యమైంది. భక్తుడు తప్ప మరెవరూ దీనిని అర్థం చేసుకోలేరు.

తాత్పర్యం : కృష్ణ చైతన్య ఉద్యమం అతి తక్కువ సమయంలో (ఐదు సంవత్సరాలలోపు) ప్రపంచమంతటా వ్యాపించింది , దీనిని చూసి సామాన్య ప్రజలు ఎంతగానో ఆశ్చర్యపోతున్నారు. అయితే, శ్రీ చైతన్య మహాప్రభువు అనుగ్రహం వల్ల , ప్రతిదీ కృష్ణుని అనుగ్రహం వలనే సాధ్యమవుతుందని మనం అర్థం చేసుకుంటాము. కృష్ణునికి ఐదు సంవత్సరాలు ఎందుకు పడుతుంది? ఐదు రోజులలో, ఆయన తన నామకీర్తిని కార్చిచ్చులా ప్రపంచమంతటా వ్యాపింపజేయగలడు. కృష్ణునిపై విశ్వాసం, భక్తి ఉన్నవారు మాత్రమే ఈ విషయాలు శ్రీ చైతన్య మహాప్రభువు అనుగ్రహం వలనే ఇంత అద్భుతంగా జరుగుతాయని అర్థం చేసుకోగలరు. మనం కేవలం సాధనాలం మాత్రమే. భీకరమైన కురుక్షేత్ర యుద్ధంలో, అర్జునుడు కేవలం కృష్ణుని అనుగ్రహం తన పక్షాన ఉండటం వలనే పద్దెనిమిది రోజులలో విజయం సాధించాడు . yatra yogeśvaraḥ kŹṣṇo yatra pārtho dhanur-dharaḥ tatra śrīr vijayo bhūtir dhruvā nītir matir mama “ఎక్కడైతే సకల యోగులకు అధిపతియైన కృష్ణుడు ఉంటాడో, మరియు ఎక్కడైతే శ్రేష్ఠ ధనుర్ణేత అయిన అర్జునుడు ఉంటాడో , అక్కడ నిశ్చయంగా ఐశ్వర్యం, విజయం, అసాధారణ శక్తి మరియు ధర్మం ఉంటాయి. ఇది నా అభిప్రాయం.” ( భగవద్గీత . 18.78) మన కృష్ణ చైతన్య ఉద్యమంలోని ప్రచారకులు కృష్ణుని యొక్క యథార్థ భక్తులైతే, కృష్ణుడు ఎల్లప్పుడూ వారితో ఉంటాడు, ఎందుకంటే ఆయన తన భక్తులందరి పట్ల అత్యంత దయగలవాడు మరియు అనుగ్రహం కలవాడు . కురుక్షేత్ర యుద్ధంలో అర్జునుడు, కృష్ణుడు ఎలాగైతే విజయం సాధించారో, అలాగే మన పూర్వీకుల (ఆరుగురు గోస్వాములు మరియు ఇతర భగవత్ భక్తులు ) సలహా ప్రకారం మనం (భగవంతుని యథార్థ భక్తులుగా ఉంటూ, ఆయనకు సేవ చేస్తూ) ఉంటే , ఈ కృష్ణ చైతన్య ఉద్యమం కూడా తప్పకుండా విజయం సాధిస్తుంది . నరోత్తమ దాస ఠాకూర్ చెప్పినట్లుగా: tāṅdera caraṇa sevi bhakta-sane vāsa, janame janame haya ei abhilāṣa . కృష్ణ చైతన్య భక్తులు ఎల్లప్పుడూ భక్తుల సమాజంలోనే ఉండాలని కోరుకోవాలి . Bhakta-sane vāsa : వారు కృష్ణ చైతన్య సమాజం లేదా ఉద్యమం నుండి బయటకు వెళ్ళలేరు . సమాజంలో మనం చైతన్య మహాప్రభువు యొక్క సంప్రదాయాన్ని ప్రచారం చేస్తూ , ఆయన నామ కీర్తిని ప్రపంచమంతటా వ్యాపింపజేయడం ద్వారా పితృపురుషులకు సేవ చేయడానికి ప్రయత్నించాలి . సమాజంలో మనం దీనిని చిత్తశుద్ధితో ప్రయత్నిస్తే , అది విజయవంతంగా నెరవేరుతుంది. ప్రాపంచిక పరంగా ఇది ఎలా జరుగుతుందో అంచనా వేసే ప్రసక్తే లేదు . కానీ నిస్సందేహంగా, ఇది కృష్ణుని అనుగ్రహం వలనే జరుగుతుంది.

జయపతాకా స్వామి: కాబట్టి, పరమ కృపా ఏ.సి. భక్తివేదాంత స్వామి శ్రీల ప్రభుపాద వారి ఈ ఉపదేశాన్ని పాటిస్తూ, మనం ఎల్లప్పుడూ భక్తుల సమాజంలోనే (భక్త సనే వాస) ఉండాలని కోరుకోవాలి . శ్రీల ప్రభుపాద వారు కృష్ణ చైతన్య సమాజం లేదా ఉద్యమం నుండి బయటకు వెళ్ళలేరని చెప్పారు. ఆ సమాజంలోనే ఉంటూ , చైతన్య మహాప్రభువు ఉద్యమాన్ని ప్రచారం చేస్తూ, ఆయన నామ కీర్తిని ప్రపంచమంతటా వ్యాపింపజేస్తూ, ఆద్యునికి సేవ చేయడానికి ప్రయత్నించాలి . కాబట్టి , ఇది పరమ కృపా కృపా ఏ.సి. భక్తివేదాంత స్వామి శ్రీల ప్రభుపాద వారు తమ చైతన్య-చరితామృత గ్రంథాలలో ఇచ్చిన చాలా స్పష్టమైన ఉపదేశం . మనమందరం కృష్ణ చైతన్య సమాజంలోనే ఉంటూ , శ్రీ కృష్ణ భగవానుడి నామధేయాలను మరియు శ్రీ చైతన్య మహాప్రభువు సందేశాన్ని ప్రచారం చేయాలి.

చైతన్య-చరితామృత, మధ్య-లీలా 4.80

gopālera ārātrika :—

ఆచమన దియా దిలా విడక-సంచయ
ఆరతి కరిలా లోకే, కరే జయ జయ

మాధవేంద్ర పురి గోపాలునికి నోరు కడుక్కోవడానికి నీళ్ళు సమర్పించి, నమలడానికి తమలపాకు గింజలు ఇచ్చారు. ఆ తర్వాత, హారతి జరుగుతున్నప్పుడు, ప్రజలందరూ “జయ, జయ!” [“గోపాలునికి సర్వ జయము!”] అని జపించారు .

జయపతాక స్వామి : గోపాల కీ జయ! గోపాల కీ జయ! హరిబోల్!

చైతన్య-చరితామృత, మధ్య-లీలా 4.81

తాకురేర శయ్యా ఓ శయనా బందోవస్తా :—

శయ్యా కరైలా, నూతన ఖాతా అనానా
నవ వస్త్ర అని' తార ఉపరే పాతియా

అనువాదం : భగవంతుని విశ్రాంతి కొరకు ఏర్పాట్లు చేస్తూ, శ్రీ మాధవేంద్ర పురి ఒక కొత్త మంచం తెచ్చి, దానిపై కొత్త దుప్పటి పరిచి , ఆ విధంగా పడకను సిద్ధం చేశారు.

చైతన్య-చరితామృత, మధ్య-లీలా 4.82

tṛṇa-ṭāṭi diyā cāri-dik āvarila
uparete eka ṭāṭi diyā achchādila

అనువాదం : మంచం చుట్టూ గడ్డి పరుపు పరిచి ఒక తాత్కాలిక దేవాలయాన్ని నిర్మించారు . ఆ విధంగా అక్కడ ఒక మంచం మరియు దానిని కప్పడానికి ఒక గడ్డి పరుపు ఉండేవి.

జయపతాకా స్వామి: అభిషేకం, ప్రసాదం , భోగ సమర్పణ మరియు ఆరతి అనంతరం దేవతా విగ్రహాన్ని ఖననం చేశారు . ఇది దేవతా పూజ యొక్క ప్రక్రియ. మనం కృష్ణుడిని ఎలా పూజిస్తామో, దేవతను కూడా సరిగ్గా అలాగే పూజిస్తాము . ఎందుకంటే మనం దేవతను భగవంతుని యొక్క అర్చావతారంగా లేదా పూజనీయమైన అవతారంగా భావిస్తాము.

మాధవేంద్ర పురిచే గోవర్ధన-ధారీ గోపాలునికి స్నానం చేయించి, భోజనం పెట్టి, హారతి ఇచ్చి, విశ్రాంతి ఇప్పించడం అనే అధ్యాయం ఈ విధంగా ముగుస్తుంది.